Lakiery poliuretanowe są najbardziej odpornymi systemami ochrony powierzchniowej drewna, a wynika to z połączenia kilku cech mających decydujący wpływ na trwałość powłoki ochraniającej drewno.

Lakiery poliuretanowe do podłóg drewnianych, posiadają najwyższą możliwą do uzyskania wśród lakierów twardość powłoki, co przekłada się na dużą odporność na zarysowania i uszkodzenia. Pomimo dużej twardości zachowują również wysoką elastyczność, co jest niezbędnym warunkiem prawidłowej współpracy z drewnem, które zmienia swoje rozmiary pod wpływem warunków zewnętrznych takich jak wilgotność czy temperatura. Dzięki wysokiej twardości i jednocześnie elastyczności lakiery poliuretanowe cechują się wybitną odpornością na ścieranie, co ma niezwykle duży wpływ na trwałość ochrony drewnianej podłogi . Lakiery te mają również doskonałą przyczepność do drewna. Lakier poliuretanowy jest również z reguły wysoce odporny na domowe środki chemiczne i spożywcze, co zapobiega powstawaniu plam czy przebarwień na lakierowanym parkiecie czy desce.

Czemu lakiery poliuretanowe do parkietów zawdzięczają tak znakomite właściwości?  Kluczem jest mechanizm, który prowadzi do tworzenia błony lakieru poliuretanowego.

Podczas wysychania lakieru poliuretanowego zachodzą w istocie dwa procesy. Pierwszy to odparowywanie rozpuszczalników czyli schnięcie, drugi to utwardzanie powstającej błony poprzez chemiczne sieciowanie cząsteczek lakieru.

Lakiery poliuretanowe do parkietów dzielą się na systemy jednokomponentowe i systemy dwukomponentowe.

1 komponentowe lakiery poliuretanowe do parkietów:

1-komponentowe lakiery poliuretanowe rozpuszczalnikowe są oparte na jednego rodzaju cząsteczkach poliuretanowych z miejscami reaktywnymi (grupy izocyjanianu). Ponieważ cząsteczki te nie mogą reagować między sobą bez uprzedniego wzbudzenia, tworzą stabilny układ, który może być przechowywany przez długi czas w hermetycznym opakowaniu bez ryzyka zżelowania. Aby rozpocząć tzw. sieciowianie, czyli łączenie się cząstek między sobą za pomocą bardzo mocnych wiązań chemicznych, trzeba te reaktywne chemicznie miejsca pobudzić. Dzieje się tak na skutek reakcji z wodą, która w formie pary wodnej znajduje się w każdym pomieszczeniu. Na skutek reakcji z wodą zostają uaktywnione wysokoreaktywne fragmenty cząstek i dochodzi do bardzo gęstego i stabilnego połączenia pomiędzy długimi łańcuchami cząstek poliuretanowych lakieru. W ten sposób tworzy się bardzo mocne i zwarte usieciowienie błony lakieru poliuretanowego. Im więcej połączeń powstanie między cząsteczkami, tym bardziej zwarte będzie powstające usieciowienie.

Decydującym dla szybkości wysychania i sieciowania obok temperatury jest ilość wody (stopień wilgotność powietrza), która jest niezbędnym substratem dla powstających wysokoreaktywnych wiązań. Dla uzyskania optymalnej siatki wiązań między cząsteczkami lakieru poliuretanowego, należy zadbać o utrzymanie odpowiedniej wilgotności powietrza zgodnie z zaleceniami producenta, podczas procesu wysychania i utwardzania powłoki lakieru. Przy zbyt niskiej wilgotności nie nastąpi prawidłowe usieciowanie i powstała powłoka nie będzie posiadała wysokiej odporności mechanicznej. Zbyt wysoka wilgotność powietrza również zaburza szybkość sieciowania w stosunku do szybkości schnięcia powłoki, co może również wpłynąć na mniejszą odporność i wytrzymałość powstałej błony lakierniczej. Temperatura również ma duży wpływ na jakość powstającej powłoki. Jej nadmierne podwyższenie powoduje szybsze parowanie i wysychanie, ale też szybsze reakcje sieciowania. Może to prowadzić do różnych wad powłoki.

2 komponentowe lakiery poliuretanowe do parkietów:

2-komponentowy lakier poliuretanowy składa się z dwóch oddzielnych substancji które tuż przed użyciem należy zmieszać ze sobą. Po zmieszaniu lakieru i utwardzacza należy odczekać odpowiedni czas wymagany przez producenta aby nastąpiła wstępna reakcja pomiędzy składnikami. Czas ten jest niezbędny aby prawidłowo zapoczątkować późniejsze sieciowanie cząstek w powłoce lakieru i jego dokładne przestrzegania ma zasadnicze znaczenie dla jakości uzyskanej powłoki. Wszelkie odstępstwa zarówno na plus jak i minus od podanego przez producenta czasu zmieszania składników, mogą bardzo negatywnie wpłynąć na właściwości i trwałość uzyskanej powłoki lakierniczej.

Wymieszany roztwór zawiera dwa rodzaje cząsteczek. Cząsteczki lakieru posiadają chemicznie reaktywne grupy wodorotlenkowe, a w utwardzaczu są to reaktywne grupy izocyjanianu. Reaktywne miejsce jednego rodzaju może chemicznie reagować tylko z reaktywnym miejscem drugiego rodzaju. Powstają wówczas bardzo stabilne połączenia między cząsteczkami, które nazywamy połączeniami uretanowymi, a ponieważ jest ich bardzo dużo, to są to układy poliuretanowe. W lakierze poliuretanowym każda cząsteczka posiada wiele miejsc reaktywnych, powstaje przez to wiele połączeń między tymi cząsteczkami i zostanie osiągnięta optymalna zwartość usieciowienia. Aby osiągnąć taką optymalną sieć połączeń, musi być zachowany odpowiedni, podawany przez producenta optymalny stosunek składnika A i B (utwardzacza). Zmiana tych proporcji doprowadzi do pogorszenia właściwości lakieru. Przy za małej ilości utwardzacza błona lakiernicza będzie lepka i nie utwardzi się. Przy dodaniu zbyt dużej ilości utwardzacza, błona lakiernicza utraci elastyczność, będzie krucha, a właściwości mechaniczne takiej powłoki bardzo słabe.

Przy lakierach poliuretanowych dwuskładnikowych tak jak przy jednoskładnikowych na szybkość utwardzania się lakieru wpływ ma w dużym stopniu temperatura pomieszczenia. Wysoka temperatura powoduje zwiększenie reaktywności cząstek lakieru, a za tym i szybkości sieciowania. Niskie temperatury pomieszczenia spowalniają ten proces. W obu skrajnych przypadkach wpływa to negatywnie na schnięcie lakieru i uzyskiwanie przez powłokę lakierniczą optymalnych właściwości.

Używając lakierów poliuretanowych do parkietów i podłóg drewnianych należy bezwzględnie stosować się do zaleceń producenta gdyż  maksymalna liczba stabilnych chemicznych połączeń między istniejącymi w roztworze cząsteczkami, powodująca zachowanie wysokowartościowych cech lakieru, zostanie osiągnięta tylko w optymalnych warunkach stosowania danego produktu.

Jak wybrać lakier do parkietu? Wodny czy rozpuszczalnikowy?

Ranking lakierów i impregnatów do drewna wg budujesz.pl